Zorgverzekering 2026: basispakket, eigen risico, premies en zorgtoeslag

De zorgverzekering is de enige verzekering die voor iedere Nederlander verplicht is. Dit geldt specifiek voor de basisverzekering – u kunt hier aanvullende polissen en tandartspolissen aan toevoegen. In 2026 bedraagt de gemiddelde nominale premie voor de basisverzekering circa € 156 tot € 159 per maand (Zorginstituut Nederland / Staatvenz.nl, 2026) en het verplicht eigen risico € 385 per jaar (Rijksoverheid, 2026). Met meer dan 17 miljoen verzekerden en een totale zorguitgave van ruim € 120 miljard (CBS, 2026) is de zorgverzekering het grootste en meest complexe verzekeringsproduct van Nederland.

Het basispakket: wat is wettelijk verzekerd?

De inhoud van de basisverzekering wordt jaarlijks wettelijk vastgelegd door de overheid via het Zorginstituut Nederland. Iedere zorgverzekeraar is verplicht deze basisverzekering aan te bieden – en mag geen verzekerden weigeren op basis van gezondheid of leeftijd (acceptatieplicht). Het maakt daarom voor de inhoud van de basisverzekering niet uit bij welke verzekeraar u een polis afsluit.

De basisverzekering dekt onder meer:

• Huisartsenzorg (zonder eigen risico)
• Ziekenhuiszorg en specialistische zorg
• Geneesmiddelen (op de vergoedingslijst)
• Geestelijke gezondheidszorg (GGZ) – vanaf 2026 uitgebreid basispakket
• Verloskundige zorg en kraamzorg (zonder eigen risico)
• Fysiotherapie (beperkt – chronische aandoeningen)
• Wijkverpleging (zonder eigen risico)
• Ziekenvervoer (onder voorwaarden)

In 2026zijn er enkele wijzigingen in het basispakket doorgevoerd. Laut Rijksoverheid.nl (2026) zijn aanvullende GGZ-behandelingen opgenomen en is de vergoeding voor bepaalde medicijnen herzien. Raadpleeg altijd zorginstituutnederland.nl voor de meest actuele polisinhoud.

Verschillen tussen verzekeraars

Hoewel de inhoud van het basispakket voor alle verzekeraars gelijk is, kunnen er grote verschillen zijn op de volgende vlakken:

• Premie: Iedere verzekeraar bepaalt zijn eigen nominale premie. In 2026variëren de maandpremies voor de basisverzekering van circa € 145 tot € 175 per maand – afhankelijk van polisvorm, verzekeraar en eigen risico (Consumentenbond, 2026).
• Aanvullende polissen: De inhoud, vergoedingslimieten en premies van aanvullende polissen (fysiotherapie, brillen, alternatieven geneeswijzen) verschillen sterk per aanbieder.
• Tandartspolis: De vergoedingen voor tandheelkundige zorg variëren aanzienlijk – van basistandzorg tot uitgebreide orthodontiedekking.
• Service en bereikbaarheid: Wachttijden bij klantenservice, kwaliteit van de zorgzoeker-app en het gecontracteerde zorgaanbod per regio verschillen per verzekeraar.

Het is daarom verstandig om ieder jaar uw zorgverzekering opnieuw te beoordelen en te vergelijken. De overstapperiode loopt jaarlijks van 1 november tot 31 december – uw nieuwe polis gaat dan in op 1 januari van het volgende jaar.

Natura- of restitutiepolis?

Bij het afsluiten van een zorgverzekering heeft u doorgaans de keuze tussen een naturapolis en een restitutiepolis. Dit onderscheid is belangrijk voor uw keuzevrijheid in zorgverleners:

Naturapolis

Bij een naturapolis sluit uw verzekeraar contracten met zorgverleners. U wordt rechtstreeks betaald door de verzekeraar – u hoeft zelf geen facturen voor te schieten. Het nadeel: u bent grotendeels beperkt tot gecontracteerde zorgverleners. Kiest u toch voor een niet-gecontracteerde zorgaanbieder, dan betaalt u een deel zelf – doorgaans 25 tot 40 % van de rekening. Laut Consumentenbond (2026) is de naturapolis de meest afgesloten polisvariant in Nederland en doorgaans goedkoper in premie dan de restitutiepolis.

Restitutiepolis

Bij een restitutiepolis bent u volledig vrij in uw keuze van zorgverlener – ook niet-gecontracteerde specialisten of buitenlandse zorgaanbieders. U betaalt de factuur eerst zelf, waarna de verzekeraar het bedrag volledig vergoedt (tot het wettelijk maximum). De restitutiepolis biedt maximale keuzevrijheid, maar is doorgaans duurder in premie dan de naturapolis.

Eigen risico in 2026

Naast de maandelijkse premie betaalt u een eigen risico voor zorgkosten die u maakt en die onder de basisverzekering vallen. In 2026 geldt:

• Verplicht eigen risico: € 385 per kalenderjaar (Rijksoverheid, 2026) – voor iedereen van 18 jaar en ouder.
• Vrijwillig eigen risico: U kunt uw eigen risico vrijwillig verhogen in stappen van € 100, tot een maximum van € 885 per jaar (€ 385 verplicht + € 500 vrijwillig). In ruil hiervoor ontvangt u een korting op uw maandpremie.
• Kinderen onder 18 jaar: Geen eigen risico – zorgkosten voor minderjarigen worden volledig vergoed vanuit de basisverzekering.

De volgende zorgvormen zijn uitgesloten van het eigen risico – u wordt hiervoor altijd volledig vergoed:

• Bezoek aan de huisarts
• Verloskundige zorg en kraamzorg
• Wijkverpleging
• De griepprik (indien uitgenodigd via het Rijksvaccinatieprogramma)
• Ketenzorg bij chronische aandoeningen (diabetes type 2, COPD, hartfalen)

Zorgtoeslag: financiële ondersteuning voor lage inkomens

Omdat de zorgverzekering voor iedereen verplicht is, is het van belang dat iedereen deze ook daadwerkelijk kan betalen. Daarom bestaat er de zorgtoeslag – een bijdrage van de overheid in de premiekosten van uw zorgverzekering.

In 2026gelden de volgende inkomensgrenzen voor zorgtoeslag (Belastingdienst / Dienst Toeslagen, 2026):

• Zonder toeslagpartner: maximaal inkomen € 40.857 per jaar
• Met toeslagpartner: maximaal gezamenlijk inkomen € 51.142 per jaar

De hoogte van de zorgtoeslag is inkomensafhankelijk – hoe lager uw inkomen, hoe hoger de toeslag. U vraagt de zorgtoeslag aan via toeslagen.nl (Dienst Toeslagen). Heeft u recht op zorgtoeslag maar heeft u dit nog niet aangevraagd? Dan kunt u tot 5 jaar met terugwerkende kracht aanvragen indienen.