Wanbetalers aanpakken 2026: incassobureau, deurwaarder, bodemprocedure of kort geding
-
Gids
-
Leestijd: 3 min
-
Incasso
Inhoud
Het is uitermate vervelend wanneer u te maken krijgt met wanbetalers die hun betalingsverplichtingen niet nakomen. Voor uw bedrijf kan dit verstrekkende gevolgen hebben: een verslechterde cashflow, hogere financieringskosten en verlies van tijd en energie die u liever in uw kernactiviteiten steekt. Laut CBS / Graydon (2026) lijdt het Nederlandse MKB jaarlijks meer dan € 2,3 miljard aan schade door late betalingen en oninbare vorderingen. Gelukkig staan u meerdere wegen open om betaling af te dwingen – van een buitengerechtelijk incassotraject tot een gerechtelijke procedure. In dit artikel leest u welke stappen u kunt zetten, in welke volgorde en wat de kosten en doorlooptijden zijn.

Stap 1: incassobureau inschakelen
Na meerdere aanmaningen zonder resultaat is het inschakelen van een professioneel incassobureau de logische eerste stap. Een incassobureau voert de minnelijke (buitengerechtelijke) invordering uit – het proberen de schuld te innen zonder tussenkomst van de rechter. De werkwijze:
- Aanmaningsbrieven: Het incassobureau stuurt formele aanmaningen namens u – met de juiste juridische toon en conform de wettelijke vereisten van de 14-dagenbrief (BW 6:96 lid 6).
- Telefonisch contact: Persoonlijk telefonisch contact met de wanbetaler – om betalingsbereidheid te peilen en afspraken te maken.
- Betalingsregeling: Waar nodig treft het incassobureau een betalingsregeling – in overleg met u als schuldeiser.
- Onderhandelen: Het bureau onderhandelt over een minnelijke schikking als volledige inning niet direct haalbaar is.
Kosten incassobureau
De kosten van een incassobureau worden verhaald op de schuldenaar via de wettelijke buitengerechtelijke incassokosten (BIK-staffel: minimum € 40, maximum € 6.775 per vordering – Besluit BIK, gewijzigd 1 oktober 2024). Voor u als schuldeiser zijn er twee gangbare tariefmodellen:
- No cure no pay: U betaalt alleen bij succesvolle inning – het bureau ontvangt een percentage van het geïnde bedrag (doorgaans 10 tot 25 %).
- Abonnement: Vast maandelijks tarief voor onbeperkte incasso-opdrachten – interessant voor bedrijven met een structureel hoog aantal openstaande vorderingen.
Wki-registratieplicht: verplicht per 1 oktober 2026
Per 1 oktober 2026 zijn alle incassobureaus verplicht geregistreerd te zijn bij Justis (Dienst Justis) op grond van de Wet kwaliteit incassodienstverlening (Wki). Incassokosten aangerekend door een niet-geregistreerd bureau zijn civielrechtelijk niet afdwingbaar (Wki art. 18). Controleer altijd de registratie via justis.nl/registers/incassodienstverleners.
Stap 2: gerechtsdeurwaarder inschakelen
Wanneer de minnelijke invordering via het incassobureau geen resultaat heeft, is de volgende stap het inschakelen van een gerechtsdeurwaarder. Een gerechtsdeurwaarder is een openbaar ambtenaar – benoemd door de Kroon op grond van de Gerechtsdeurwaarderswet (Gdw) – met exclusieve wettelijke bevoegdheden die een incassobureau niet heeft.
Wat kan een gerechtsdeurwaarder doen?
In de minnelijke fase kan een gerechtsdeurwaarder eveneens aanmaningen sturen en telefonisch contact zoeken. Zijn toegevoegde waarde zit echter in de gerechtelijke fase: na het verkrijgen van een executoriale titel (vonnis of dwangbevel) mag de gerechtsdeurwaarder overgaan tot gedwongen invordering:
- Dagvaarding uitbrengen: De gerechtsdeurwaarder stelt de dagvaarding op en brengt deze formeel uit aan de schuldenaar – waarmee de gerechtelijke procedure officieel wordt gestart.
- Loonbeslag: Een deel van het salaris van de schuldenaar wordt maandelijks ingehouden door de werkgever en overgemaakt aan de schuldeiser.
- Bankbeslag: De bankrekening van de schuldenaar wordt geblokkeerd en het saldo overgemaakt aan de schuldeiser.
- Beslag op roerende goederen: Inventaris, voertuigen of andere bezittingen worden in beslag genomen en eventueel executoriaal verkocht.
- Executoriale verkoop onroerend goed: In uiterste gevallen kan een woning of bedrijfspand executoriaal worden verkocht (Rv art. 555 e.v.).
Kosten gerechtsdeurwaarder
De tarieven van ambtshandelingen zijn vastgelegd in het Besluit tarieven ambtshandelingen gerechtsdeurwaarders (Btag, 2026). Indicatieve kosten:
- Dagvaarding uitbrengen: € 85 – € 120.
- Bankbeslag: € 50 – € 150 per beslagmoment.
- Loonbeslag: € 50 – € 100 per loonperiode.
De kosten worden verhaald op de schuldenaar indien de procedure succesvol is. Blijkt de schuldenaar insolvent (geen verhaal beschikbaar), dan kunnen de kosten uiteindelijk voor rekening van de schuldeiser komen – houd hier rekening mee bij de afweging.
Stap 3: wanbetalers voor de rechter
Soms is een gerechtelijke procedure de enige weg om betaling af te dwingen. In Nederland zijn er twee relevante gerechtelijke procedures voor schuldeisers:
Bodemprocedure
De bodemprocedure is de meest gangbare gerechtelijke incassoprocedure voor het verkrijgen van een definitief vonnis. De procedure verloopt als volgt:
- De schuldeiser laat een dagvaarding uitbrengen door de gerechtsdeurwaarder.
- De zaak wordt aanhangig gemaakt bij de kantonrechter (vorderingen t/m € 25.000) of de rechtbank (vorderingen boven € 25.000).
- Beide partijen mogen schriftelijk en mondeling hun standpunt toelichten.
- De rechter doet een definitieve uitspraak – die als executoriale titel dient voor de gerechtsdeurwaarder.
Doorlooptijd: De bodemprocedure duurt gemiddeld 6 tot 12 maanden (Rechtspraak.nl, 2026) – en bij complexe zaken of hoger beroep kan dit oplopen tot meerdere jaren. Dit maakt de bodemprocedure geschikt voor grote of betwiste vorderingen waarbij de definitieve uitspraak doorslaggevend is.
Kosten: Advocaatkosten (€ 150 – € 350/uur excl. btw) + griffierecht (€ 100 – € 676 afhankelijk van de vordering en het type rechtbank – Rechtspraak.nl, 2026). Bij een gewonnen procedure worden de proceskosten (deels) vergoed via een proceskostenveroordeling.
Kort geding
Wanneer u als schuldeiser geen tijd heeft om te wachten op een bodemprocedure – bijv. omdat het faillissement van de schuldenaar dreigt, of omdat u het bedrag dringend nodig heeft voor uw bedrijfsvoering – kunt u een kort geding aanspannen. Kenmerken:
- Spoedeisend karakter: Een kort geding wordt alleen toegewezen als er sprake is van een spoedeisend belang – de rechter beoordeelt of aan dit vereiste is voldaan.
- Snelle uitspraak: De rechter doet uitspraak doorgaans binnen 2 tot 4 weken na de zitting – en soms nog op de dag van de zitting zelf (Rechtspraak.nl, 2026).
- Voorlopige maatregel: De uitspraak van een kort geding is een voorlopige voorziening – geen definitief vonnis. De bodemprocedure kan nog worden gestart voor een definitieve uitspraak.
- Dwangsom: De rechter kan een dwangsom opleggen aan de schuldenaar voor iedere dag dat hij de uitspraak niet naleeft – wat een krachtig drukmiddel is.
Europees betalingsbevel (bij grensoverschrijdende vorderingen)
Heeft u een vordering op een schuldenaar in een ander EU-land? Dan kunt u gebruik maken van het Europees betalingsbevel (EBB) – een vereenvoudigde gerechtelijke procedure voor onbetwiste grensoverschrijdende geldvorderingen (EU-Verordening 1896/2006). Het EBB is sneller en goedkoper dan een nationale procedure in het buitenland en wordt automatisch erkend in alle EU-lidstaten.
Overzicht: welke stap wanneer?
| Stap | Wanneer? | Doorlooptijd | Kosten (indicatief) | Resultaat |
|---|---|---|---|---|
| Aanmaningen zelf | Direct na verstrijken betalingstermijn | 1–4 weken | Minimaal | Betaling of geen reactie |
| Incassobureau (Wki) | Na uitblijven reactie op aanmaningen | 2–8 weken | No cure no pay 10–25 % | Betaling of betalingsregeling |
| Gerechtsdeurwaarder | Na mislukte minnelijke invordering | Afhankelijk van procedure | Btag-tarieven (verhaalbaar) | Dagvaarding + gedwongen invordering na vonnis |
| Kort geding | Bij spoedeisend belang | 2–4 weken | € 150–350/uur + griffierecht | Voorlopig vonnis + dwangsom |
| Bodemprocedure | Bij betwiste of grote vorderingen | 6–12+ maanden | € 150–350/uur + griffierecht | Definitief vonnis – executoriale titel |
| Europees betalingsbevel | Bij EU-grensoverschrijdende vorderingen | Variabel per land | Laag – geen advocaat verplicht | Executoriale titel in alle EU-landen |
Bronnen: CBS/Graydon NL 2026, Wki art. 18 (Justis 1 okt. 2026), Gdw, Btag 2026, Besluit BIK (1 okt. 2024), Rechtspraak.nl griffierecht 2026, EU-Verordening 1896/2006 – Stand oktober 2026
Schakel een professioneel incassobureau in voor uw wanbetalers
Wilt u uw openstaande vorderingen professioneel laten innen – door een Wki-geregistreerd incassobureau dat de wettelijke regels kent en op no cure no pay basis werkt? Vraag kosteloos en vrijblijvend offertes aan bij meerdere erkende bureaus en vergelijk de beste oplossingen voor uw bedrijf.